Terwijl Annet deed alsof ze hielp bij het in elkaar steken van een krans bekeek ik een foto die in de gang van het gemeenschapshuis hing. Allemaal mensen van heel vroeger. Mensen in klederdracht. 1948. Vanaf de achterste rij houden Lenin en Dimitrov hen in de gaten. Ik bedacht me voor de zoveelste maal dat het dorp veel eerder dan dat de communisten het verplichten een coöperatie begonnen. Achter me liep burgemeester Gosho naar binnen.
We waren in het gemeenschapshuis omdat Christina die dag begraven zou worden. Nu wisten we tot de dag ervoor niet dat de vrouw die ooit voorzitter was geweest van de club van gepensioneerden Christina heette. Als we het al over haar hadden was ze voor ons "De vrouw met de enorme zonnebril". We konden ons niet herinneren dat ze ooit iets tegen ons gezegd had, dus ik ga niet doen alsof we erg droevig waren. We waren er uit beleefdheid.
Gosho zag er wit en weggetrokken uit. Hij vertelde aan de aanwezigen dat Steve van Vivian die nacht was overleden en dat hij net terugkwam van het in orde maken van de papieren en het regelen van de begrafenis. Steve en Vivian waren Engels en woonden misschien wel het langst van alle buitenlanders in Palamarsta. Aardige mensen. Rustige mensen. Je zag ze nauwelijks. Zo gaat het eigenlijk altijd, nieuwe buitenlandse inwoners doen en roepen, en na een paar jaar worden ze stil. Wij hebben die paar jaar overgeslagen, wij waren meteen al stil.
Omdat de voorbereidingen van de begrafenis van Christina eindeloos lang duurden zijn we maar weggegaan. We hadden nu toch alweer een nieuwe begrafenis.
Bij de begravenis van Steve waren, natuurlijk buitenlanders. Maar het was geen grote groep. Alleen maar mensen die hier al een tijd wonen. De harde kern, zoiets. En er was een groepje Bulgaren. En nu wordt het kremlinwatchen.
Door elk dorp, dus ook in dit dorp lopen onzichtbare lijnen. Breuklijnen. Van dingen die ooit gebeurden. Bij de begravenis van Steve was de enorme breuk van 10, 12 jaar terug te zien. Juliana was er. Juliana is getrouwd met Miltsjo. Miltsjo had vroeger een bar en hij was burgemeester. Hij maakte er nogal een potje van. Gaf geld voor het waterleidingbedrijf niet af en dan werd het dorp weer bijna afgesloten. Zulke dingen. Zijn vrouw Juliana deed het, ja, hoe noem je dat? Verenigingsleven? Ze organiseerde van alles, cursussen, folklore dansen, muziekfestivals. Maar, ze maakte ook de kapitale blunder door aan bepaalde mensen te vragen of zij in een nieuw, echt zangkoor wilden. En aan andere vroeg ze dit niet. Ja, ik weet het, onbenullig. Maar toch spleet het het dorp. Er werd een concurrerende club van gepensioneerden opgericht waar iedereen, met of zonder talent mee mocht zingen en Gosho stelde zich kandidaat voor het zijn van burgemeester. Sinds die, geef het een naam, scheuring, praten sommige mensen van de Miltsjo/Juliana kant niet echt meer met mensen van de Gosho/gepensioneerden kant. In de grond gaat het nergens over. Maar dat hoeft ook niet. Gescheurd zal er worden.
De begravenis van Steve was hartverscheurend. Viv huilde de hele tijd. Haar dochter huilde maar een klein beetje minder. Er werd omhelst, geknuffeld en nog maar weer gehuild. Al stond ik zelf altijd wel net op de goeie plek om daar niet aan mee te hoeven doen.
Het was mooi weer, de dronken herder die ook grafdelver is zwaaide even nadat ik naar hem knikte. Aan het eind werd er toch ook gelachen. En er was denk ik niemand van de aanwezige buitenlanders die zich niet afvroeg wat hij of zij zou doen als zijn/haar partner plots dood zou gaan.
Blijven? Gaan?
Posts
Geen opmerkingen:
Een reactie posten