Handige Bulgaarse woorden voor als je hier komt wonen deel 18

Na het begroeten, weggaan en het vragen van de weg doen we vandaag het belangrijke, soms licht paniekerige woord няма (hierna fonetisch njama). 

Njama komt altijd voor een zelfstandig naamwoord en betekent zoveel als "er is geen". Bijvoorbeeld Njama voda (voda, in het cyrillisch вода) betekent water. Njama voda - er is geen water. 

Njama voda kun je met een vraagteken erachter gebruiken (grammaticaal niet helemaal correct maar ach, je bent een buitenlander) als er, het ligt voor de hand, geen water uit de kraan komt. In de winter kan dat gebeuren wanneer de waterleiding bevroren is maar de kans is groter dat er ergens op straat een groot lek is. In de zomer, en dat komt veel vaker voor, is het water gewoon op. Daar zijn allemaal redenen voor maar die komen een andere keer. Het water uit de kraan (je moet het filteren, zo drinken is ernstig ongezond) wordt verzorgd door een zogenaamde VIK. VIK staat voor Vodosnabdyavane i Kanalizatsiya waterleiding en riolering. In een dorp heb je dat laatste woord niet nodig, er is geen riolering. Palamartsa hoort bij de VIK Targovishte. Vroeger hoorde het bij de VIK Razgrad maar die was zo slecht dat ze naar een andere VIK zijn overgestapt. Njama voda (al dan niet met een vraagteken) kun je het best gebruiken om het tegen de burgemeester te zeggen. Bel nooit (nooit!) naar de VIK zelf. Je wordt dan uitgescholden. Al is het voordeel dat je dat toch niet verstaat. Bij een "njama voda" helpt de burgemeester je wel verder. Of dat betekent dat je daarna wel water hebt is maar de vraag. 

Njama internet. Inderdaad, "er is geen internet". Bijna iedereen heeft hier een internetaansluiting. Al betekent dat niet dat je ook daadwerkelijk internet hebt. Rijke buitenlanders willen wel zo'n Elon Musk modem kopen maar dat is natuurlijk fouter dan fout. Wij hebben sinds we dit huis hebben internet. Tien jaar geleden betekende dat een snelle en stabiele verbinding. Maar door die typische Bulgaarse redenering "Het werkt maar laten we vooral niets investeren om te zorgen dat het over een paar jaar nog goed werkt" zitten we nu met grote regelmaat zonder verbinding. We zouden natuurlijk naar een andere provider kunnen gaan, die zijn er zat. Ze hebben allemaal dure winkels in het centrum van Popovo. Je wordt er gladjes geholpen door strak gepakte jongens en meisjes die altijd beweren dat hun verbinding overal altijd goed werkt. Dat is niet zo. Echt niet. Wanneer je internet niet werkt kun je bellen. Als je durft. Je kunt dan de zin Njama internet gebruiken. Het antwoord verstaan is lastig, dat geef ik toe. Het kan helpen om tijdens een pauze in de woordenstroom de zin "internet nee rabotti" (het internet werkt niet) te zeggen. En dan weer "njama internet". Als je dit lang volhoudt verschijnen er na een paar uur wat mannen die iets vervangen en dan doet alles het weer. Meestal gaat het vlugger en heeft er iemand ergens een schakelaar vergeten aan te zetten. Wij hebben nu alweer een paar weekenden geen internet. Waarschijnlijk wordt er ergens geknutseld en vergeet iemand een schakelaar weer om te zetten. 

Njama tok. Tok is elektriciteit. Njama tok is "De elektriciteit doet het niet" of "We hebben geen stroom!". Njama tok gebruik je vooral als de stroom uitvalt, wat met regelmaat kan gebeuren, vooral in de winter of na een storm of hevige regen. Je kunt het met een vraagteken erachter naar de buren roepen. Als zij een bevestigend antwoord geven heeft de straat en waarschijnlijk het hele dorp geen stroom. Dat is geen probleem. Er komen mensen, ze gaan aan de slag, het komt goed. In de winter kan dat een paar dagen duren maar het komt goed. Vervelender wordt het als de buren wel stroom hebben. Het probleem ligt dan bij jou. Je moet dan gaan bellen. Ik wens je veel geluk, wijsheid en kalmte. Stroom wordt in deze regio verzorgd door de Energo Pro. Een keurig geprivatiseerd bedrijf. En ik zeg het, als streng socialistisch mens, niet graag, leve de privatisering. Wanneer je eenmaal een mens aan de telefoon krijgt wordt je vriendelijk geholpen en binnen een uur staat er een auto met twee slimme mannen voor de deur. Wij hebben twee maal in een maand zonder stroom gezeten en beide keren zijn we perfect geholpen. Dat ging elke keer zo. Bellen, wachten, twee mannen in een auto, probleem zoeken, "nee, dat is niet ons probleem, het zit in uw huis en daar moet u een zelf elektricien voor regelen" om dan vervolgens goedgemutst het probleem te verhelpen. Terwijl ze bezig zijn klets je dan wat over wie de meeste fruitbomen heeft. 

Goed, tot zover njama. Een volgende keer volgen "Wilt u uw hond niet los laten lopen!" "не искате да пуцкате кучето си да тича свободно!". "Bedankt door de rakia" "благодаря за ракията" en "wanneer zijn de volgende verkiezingen?" "кога са следващите избори?".